💻 دوره آموزش جامع خط فرمان (Command Line / CLI) — از صفر تا پیشرفته

🤖 تولید شده توسط هوش مصنوعی: این دوره به‌طور کامل توسط مدل GLM-5.3-Flash تولید و تدوین شده است.
نسخه دوره: ۲۰۲۶ — با Git Bash روی ویندوز + تفاوت‌های PowerShell/cmd هرجا لازم شد
پیش‌نیاز: هیچ! حتی اگر تا حالا یک دستور هم دستی اجرا نکرده باشید، این دوره از صفر مطلق تا سطح پیشرفته شما را همراهی می‌کند.

---

🎯 چرا یادگیری خط فرمان (CLI) حیاتی است؟

در دنیای مدرن نرم‌افزار، ابزارهای اصلی توسعه مانند Node.js، npm/pnpm، Git، پایگاه‌های داده، ابزارهای ابری و SSH همگی مبتنی بر خط فرمان هستند. تکیه بر رابط‌های گرافیکی محدودیت‌های زیادی ایجاد می‌کند، در حالی که خط فرمان سرعت، دقت و امکان اتوماسیون بی‌نظیری را فراهم می‌سازد. خبر خوب: یادگیری CLI بسیار لذت‌بخش و منطقی است، زیرا نتایج آن فوری و در کار روزمره کاملاً ملموس است.

پس از اتمام این دوره:

• هر پروژه یا مخزنی را به سرعت دریافت و با پکیج منیجرها اجرا می‌کنید.
• خطاهای مسدود شدن پورت‌ها یا کرش پروسه‌ها را در چند ثانیه شناسایی و برطرف می‌سازید.
• لاگ‌های سنگین را با grep فیلتر کرده و فایل‌ها را با یک دستور مدیریت می‌کنید.
• اسکریپت‌های اتوماسیون اختصاصی خود را برای حذف کارهای تکراری می‌نویسید.

---

🗺️ نقشه دوره

فصل	موضوع	چی یاد می‌گیری
فصل ۱	CLI چیست و چرا؟	terminal vs shell، انواع شل، چرا دولوپرها عاشقش‌ان
فصل ۲	ترمینال تو	Windows Terminal، Git Bash، ترمینال VS Code، آناتومی prompt
فصل ۳	ناوبری	pwd، ls، cd، مسیر مطلق/نسبی، Tab، تاریخچه
فصل ۴	فایل‌ها و پوشه‌ها	mkdir، touch، cp، mv، rm، خواندن فایل‌ها، wildcard ها
فصل ۵	راهنما گرفتن	--help، man، which، alias — «حافظه‌ی بیرونی» تو
فصل ۶	Pipes و Redirection ⭐	| و > و >> — ابرقدرت واقعی شل
فصل ۷	جستجو	grep و find — غول‌چراغ پروژه‌های واقعی
فصل ۸	دسترسی‌ها و اولین اسکریپت	chmod، sudo، shebang، فایل اجرایی خودت
فصل ۹	متغیرهای محیطی و PATH	export، رازِ «command not found»، .env
فصل ۱۰	پروسه‌ها	پس‌زمینه، Ctrl+C، kill، آزاد کردن پورت ۳۰۰۰!
فصل ۱۱	جعبه‌ابزار دولوپر	node/npm/npx، curl، ssh، tar — ابزارهایی که هر روز می‌بینی
فصل ۱۲	اسکریپت‌نویسی Bash	متغیر، شرط، حلقه — اتوماسیون کارهای تکراری
فصل ۱۳	چیت‌شیت و گلاساری	مرور سریع + مسیر ادامه (PowerShell و...)

---

🧪 زمین تمرین

تمام تمرین‌ها در یک پوشه امن انجام می‌شن — خرابکاریش مجانیه:

mkdir ~/cli-playground && cd ~/cli-playground

(اگه این دو خط رو الان نفهمیدی — دقیقاً همون جاییه که فصل ۳ شروع می‌شه 😄)

قانون طلایی دوره: ترمینال با Enter کارت رو اجرا می‌کنه، نه با تایپ. تا Enter نزدی هیچی اتفاق نمی‌افته — پس با خیال راحت تایپ کن. و هر چیزی که نمی‌فهمی، Tab بزن (فصل ۳) و --help بگیر (فصل ۵) — این دو تا، حافظه‌ت رو لازم ندارن.

---

📋 پیش‌نیازهای فنی

ابزار	وضعیت	چک کردن
Git for Windows (شامل Git Bash)	الزامی (پایگاه محیط Bash در ویندوز)	git --version در Git Bash
VS Code	توصیه‌شده	ترمینال داخلی برای گردش کار سریع
Windows Terminal	اختیاری ولی توصیه‌شده	تجربه مدرن تب‌بندی ترمینال‌ها (فصل ۲)

💡 کدوم شل؟ کل دوره با Bash (داخل Git Bash) — چون استاندارد جهانیِ سرورها و مک‌هاست و چیزی که یاد بگیری همه‌جا یکسانه. معادل‌های PowerShell/cmd رو کجاها لازم شد جدا ذکر می‌کنم.

---

📄 تبدیل به PDF

نسخه PDF رنگی راست‌به‌چپ این دوره (فونت وزیرمتن) در همین پوشه آماده است: «دوره کامل Command Line.pdf». برای بازسازی بعد از ویرایش: python build/build_pdf.py + رندر با Chrome headless (دستور دقیق در پرامپت آماده‌ی پوشه والد).

---

🏷️ کلمات کلیدی و برچسب‌های سئو (SEO Keywords & Tags)

تگ‌های پیشنهادی برای مخزن گیت‌هاب (Topics):
cli, command-line, bash, terminal, powershell, git-bash, dev-tools, persian-tutorial, farsi, آموزش-ترمینال, آموزش-خط-فرمان

کلمات کلیدی جستجو:
آموزش خط فرمان و ترمینال به زبان فارسی, کتاب یادگیری دستورات CLI pdf, آموزش ترمینال برای برنامه نویسان, دستورات پرکاربرد لینوکس و ویندوز در ترمینال

---

📥 دانلود مستقیم نسخه چاپی و PDF کتاب

برای دسترسی و دانلود مستقیم فایل PDF کامل این دوره آموزشی، به بخش Releases همین ریپازیتوری مراجعه کنید یا فایل PDF قرار داده شده در ریشه مخزن را دریافت نمایید.